Expertisepunt Open Overheid

Meer Open Data beschikbaar op data.overheid.nl
Van 1523 naar 2072 datasets

Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) informeerde vorige week de Tweede Kamer over de stand van zaken van de uitvoering van de Nationale Open Data Agenda, één van de actiepunten uit het Actieplan Open Overheid.

Het gaat de goede kant op met de hoeveelheid beschikbaar gestelde data op data.overheid.nl. Een jaar geleden waren er nog 1523 sets, nu zijn dat er 2072. Dit betekent dat er in het afgelopen jaar een stijging van 36% plaats vond. Het aantal sets van gemeenten op de portal steeg in diezelfde periode van 73 naar 229. Minister Plasterk spreekt dan ook van een ‘positieve trend’ in het openstellen van data door overheidsorganisaties.

De minister vindt het belangrijk dat overheden steeds meer inzien dat ontsluiting en het gebruik van Open Data mogelijkheden bieden voor de maatschappij. “Het kabinet blijft daarom een ‘open, tenzij’ insteek stimuleren en faciliteren”, zegt Plasterk.

Lees hier de volledige kamerbrief over de uitvoering van de Nationale Open Data Agenda.

Met Open Data aan de slag?

Een groeiend aantal overheidsorganisaties gaat aan de slag met Open Data, maar hoe doen ze dat eigenlijk? Wil je ook aan de slag met Open Data en weet je niet precies waar je moet beginnen? Het Leer- en Expertisepunt Open Overheid helpt je graag. Raadpleeg bijvoorbeeld de Toolkit Open Data voor praktische tips en voorbeelden. Of neem contact met ons op.

 

Bron nieuwsbericht: Binnenlands Bestuur

Actieplan Open Overheid update 4

Elke zes weken publiceren we een blog waarin je de laatste stand van zaken voor alle actiepunten vindt. De actiehouders die verantwoordelijk zijn voor de actiepunten leveren deze informatie aan.

Actiepunt 1: Nationale open data agenda

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: alle ministeries.

De voortgangsbrief voor de Tweede Kamer is interdepartementaal afgestemd en inmiddels naar de Tweede Kamer verstuurd. De brief gaat in op de stand van zaken van de Nationale Open Data Agenda en biedt inzicht in de behaalde resultaten op de volgende onderdelen:

  1. Inventarisatie en ontsluiting van datasets: dit is gericht op aantallen en prioritering van datasets. De resultaten van de tweede departementale inventarisatieronde worden met de toezending van de brief aan de Tweede Kamer bekend gemaakt en op data.overheid.nl gepubliceerd.
  2. Monitoring van voortgang en kwaliteit: dit is gericht op de kwaliteit van data. De uitgangspunten voor actieve ontsluiting van overheidsdata worden geactualiseerd.
  3. Ondersteuning bij ontsluiting, techniek en gebruik: hierin worden de maatregelen – bijvoorbeeld de instelling van de Stuiveling Open Data Award en een gebruikersplatform – genoemd om het hergebruik van open data te bevorderen.
Actiepunt 2: Stuiveling Open Data Award

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: het Leer- en Expertisepunt Open Overheid.

Sinds eind mei is de website www.soda2016.nl live. Op de website is in eerste instantie algemene informatie te vinden over de Stuiveling Open Data Award (SODA). Op 21 juni vond de eerste jurybijeenkomst plaats om kennis te maken en om de jurycriteria en de wedstrijdvoorwaarden te bespreken. Wanneer de criteria en voorwaarden definitief zijn, wordt op de website het formulier geopend waarmee inzendingen kunnen worden gedaan. Op dat moment zullen we breed aandacht voor de award vragen, door middel van onder andere een persbericht, en de oproep doen om deel te nemen aan de wedstrijd. Tijdens de gebruikersbijeenkomst van data.overheid.nl op 10 juni jl. is de SODA alvast aan een grote groep potentiële inzenders gepresenteerd.

Actiepunt 3: ROUTE-TO-PA: Hergebruik van open data in de provincie Groningen

Actiehouder: Universiteit Utrecht, departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap. In samenwerking met: provincie Groningen, de gemeente Den Haag, het ministerie van BZK, Open Knowledge Foundation (Verenigd Koninkrijk) en diverse Europese universiteiten.

Bij de ROUTE-TO-PA meeting in Warschau is de opzet van de Groningse Population Decline Challenge gepresenteerd. Tijdens deze Challenge werkten stakeholders, medewerkers van de provincie Groningen en studenten vijf weken lang samen aan twee vraagstukken rondom leefbaarheid en krimp. Ze maakten daarbij gebruik van Open Data en door ROUTE-TO-PA ontwikkelde tools. Het eerste vraagstuk ging over gezondheidszorg en het tweede vraagstuk over de bio-based economy. De tools werden door de studenten gebruikt om een gezamenlijk rapport over het scenario te maken. Daarnaast leidde het gebruik van de tools door studenten tot diverse aanbevelingen om de tools te verbeteren. Deze opzet werd door de andere ROUTE-TO-PA partners als inspiratie gezien en gaat mogelijk ook in de andere landen plaatsvinden. Eind juni vindt in Groningen een evaluatiebijeenkomst plaats van de Challenge. Studenten presenteren dan hun resultaten en bespreken deze met de stakeholders en beleidsmedewerkers van de provincie Groningen.

Actiepunt 4: Actieve openbaarheid van informatie

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: alle ministeries en uitvoeringsorganisaties.

Veel informatie die bij wet openbaar mag zijn, is nog gesloten. In het vorige actieplan is daarom gestart met een aantal pilots. Tussen 1 oktober 2015 en 31 maart 2016 heeft de pilot met betrekking tot de openbaarmaking van onderzoeksrapporten een vervolg gekregen: de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Buitenlandse Zaken (BZ) en Financiën hebben afgelopen maanden in een eigen pilot een inventarisatie gemaakt van de onderzoeksrapporten (onder ARVODI) en deze inventarisatie benut om de mogelijkheden te verkennen om onderzoeksrapporten online te zetten. Op dit moment wordt de inventarisatie geëvalueerd. Los daarvan worden de mogelijkheden verkend om ook uitvoeringstoetsen beschikbaar te stellen. Zo werken we aan het beschikbaar stellen van informatie. Tegelijkertijd worden inzichten opgedaan over de mogelijkheden, de kosten en de grenzen van openbaarheid.

Actiepunt 5: Open over geld: Openspending detaildata

Actiehouder: Open State Foundation (OSF). In samenwerking met: Provincies, Waterschappen, Gemeenten, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Interprovinciaal Overleg (IPO), Unie van Waterschappen (UVW) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

De afgelopen weken raakten nieuwe provincies en gemeenten geïnteresseerd in Openspending detaildata. Hun detaildata publiceren we later dit jaar op de openspending.nl.

Daarnaast investeren we vooral in de kwaliteit van detaildata. Zo leggen we de laatste hand aan een API-toegang naar de detaildata. Dit maakt het hergebruik van de Openspending detaildata eenvoudiger. Deze API is ook één van de databronnen die hergebruikt wordt tijdens de Accountability Hack. Dit is een hackathon die Open State op 9 september bij de Algemene Rekenkamer organiseert. Het doel is om geldstromen en prestaties van de overheid in kaart te brengen. Daarnaast onderzoeken we of we detaildata kunnen verrijken met locatiegegevens.

Tot slot willen we de mogelijkheid bieden om detaildata in programma’s in te delen, naast de indeling in de Iv3-hierarchie. Deze indeling is bekend voor raadsleden en andere hergebruikers en komt overeen met de aan de raad aangeboden begrotingen en jaarverslagen.

Actiepunt 6: Open over besluitvorming bij gemeenten: open raadsinformatie

Actiehouder: Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). In samenwerking met: de Open State Foundation, diverse gemeenten en het ministerie van BZK.

In het kader van de Digitale Agenda 2020 heeft Open State Foundation (OSF) de opdracht gekregen om de gemeente Utrecht te ondersteunen bij de verbreding van de toegankelijkheid en herbruikbaarheid van informatie in het raadsinformatiesysteem. De functionaliteit van de Open Raadsinformatie API en de Open Raadsinformatie Zoekmachine wordt uitgebreid, zodat ook op/in actoren, stemuitslagen, presentielijsten, classificatie van documenten en teksten van moties en amendementen kan worden gezocht. Dat resultaat wordt rond 1 juli opgeleverd aan de Digitale Agenda 2020 en kan dan met alle gemeenten worden gedeeld.

In het najaar werken we verder aan de ontwikkeling en implementatie van standaarden voor metadatering, hergebruik, beveiliging en publicatie. Een plan van aanpak, met experts van onder meer VNG/KING, BZK, Nationaal Archief en leveranciers, is in voorbereiding.

Actiepunt 7: De ambtenaar als vakman in de energieke samenleving

Actiehouder: ministerie van Infrastructuur en Milieu. In samenwerking met: de energieke samenleving en het ministerie van BZK.

  1. De voorbereiding voor de leer- werkdagen die in het najaar van start gaan – gericht op alle ruim 800 medewerkers in het beleid – is in volle gang. Het bureau dat de leer- werkdagen organiseert is inmiddels geselecteerd. We zijn nu bezig met de precieze invulling van de inhoud van het leer- werktraject. Een belangrijk aspect daarbij is dat het niet alleen om het leren gaat, maar ook om experimenteren en oefenen. Dit gebeurt met elkaar, in grotere groepen van ongeveer 80 medewerkers, aan de hand van het eigen dossier.
  2. We organiseerden op 26 mei een inspirerende lunchbijeenkomst over werken met de energieke samenleving. Hiervoor nodigden wij een belangrijke stakeholder in het klimaat/energiebeleid uit, namelijk Marjan Minnesma van Urgenda.
  3. Er was een grote leer- werkdag over het omgaan met de Energieke Samenleving voor alle medewerkers in de bestuurskern bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu.
Actiepunt 8: Informele aanpak Wob-verzoeken

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: diverse gemeenten en het Leer- en Expertisepunt Open Overheid.

Vanuit het Kenniscentrum PCMO worden voorbereidingen getroffen voor de jaarlijkse landelijke conferentie op 22 september in Den Haag. De informele aanpak van Wob-verzoeken vormt één van de thema’s waar tijdens de conferentie aandacht voor is. Tijdens een interactieve workshop kunnen starters kennismaken met de informele aanpak van Wob-verzoeken en wordt de onderlinge kennisuitwisseling met gevorderde pioniers gestimuleerd.

Actiepunt 9. Ondersteuning van overheden: het Leer- en Expertisepunt Open Overheid (LEOO)

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: ICTU, maatschappelijk betrokken partijen, diverse gemeenten, provincies en ministeries.

De highlights van het Leer- en Expertisepunt Open Overheid van de afgelopen periode:

  1. Wij publiceerden content om de zichtbaarheid van Open Overheid te vergroten, bijvoorbeeld:
    – De start van een blogserie met goede voorbeelden van Open Overheid;
    – Nieuwsberichten over de Wob en de WOO en de livegang van de website van de Stuiveling Open Data Award;
    – Diverse agenda items zoals de door ons mede georganiseerde Bootcamp Open Over Geld
  2. Onze rol van kennismakelaar en ondersteuner van mede-overheden kwam sterk naar voren tijdens de eerste bijeenkomst van de actiehouders van het Actieplan Open Overheid. Verder waren wij medeorganisator van de bijeenkomst Open Data en Politiek en leverden bijdragen aan de leerkring Open Data voor gemeenten, de internationale bijeenkomst Digital and Open Government en de gebruikersgroep data.overheid.nl
  3. We werkten samen met de provincie Zuid-Holland en vertegenwoordigers van mede-overheden aan een eerste benchmark Open Overheid. Na het proces van ‘hoor en wederhoor’ zullen we de uitkomsten bekend maken.

 

“Open Overheid moet echt in de vingers gaan zitten”

Op dinsdag 7 juni kwamen de actiehouders van alle negen Actiepunten uit het Actieplan Open Overheid 2016 – 2017 voor het eerst bij elkaar. Het doel van de bijeenkomst was vooral om elkaar beter te leren kennen en kennis uit te wisselen over elkaars Actiepunten. Ook werkten de actiehouders samen alvast aan de eerste ideeën voor het Open Overheid jaarevent in het najaar en kwamen er zelfs al ideeën voor het volgend Actieplan Open Overheid op tafel. En één ding werd duidelijk: “Open Overheid moet echt in de vingers gaan zitten.”

Hoe kunnen we elkaar versterken?

Hoe kunnen we elkaar versterken? Deze vraag stond centraal in de gesprekken tussen de actiehouders. Om elkaar te kunnen versterken, moeten we goed weten waar anderen mee bezig zijn en laten zien wat andere actiehouders doen. Dit kan bijvoorbeeld door elkaars berichten te delen op websites en social media. Maar ook door – daar waar mogelijk – samen te werken en voor wederzijdse kruisbestuiving te zorgen. Communicatie is hierbij het sleutelwoord en wordt tevens als belangrijk middel gezien om de cultuuromslag naar Open Overheid te ondersteunen.

Toekomstdroom: van pilots naar landsbrede bekendheid

Er was ook ruimte om te dromen. Hoe mooi zou het zijn als Open Overheid echt onderdeel is van de manier van werken van publieke professionals. En weten zij wel dat ze goud in handen hebben met Open Data? Kortom: “Open Overheid moet echt in de vingers gaan zitten”.

Over de toekomst nadenken, betekent ook nadenken over het volgende Actieplan. Onderstaande punten kwamen aan bod als wens voor het volgende Actieplan:

  1. Het is belangrijk om het spectrum van actiehouders te verbreden: meer variatie in organisaties die deelnemen aan het Actieplan;
  2. Vergroot de bereidheid om deel te nemen. Wellicht is een Open Call een manier om nieuwe Actiepunten binnen te krijgen?;
  3. Ga samen op zoek naar ‘unusual suspects’ om deel te nemen aan het Actieplan;
  4. Neem technologische ontwikkelingen mee in maatschappelijke vraagstukken. En vraag bijvoorbeeld studenten van technische opleidingen om mee te denken;
  5. Leren: wat kunnen we van elkaar leren en wat kunnen we leren van andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en de Scandinavische landen?;
  6. OGP (Open Government Partnerschip) beter benutten: hoe kunnen we meer uit OGP en het OGP netwerk halen? Een idee is om in een volgend Actieplan samen met een ander OGP-land aan een actiepunt te werken;
  7. Meer focus op impact: laat zien wat we doen en wat we hebben bereikt. Hiervoor zijn betere indicatoren nodig om impact te meten.

De toekomstdromen maken één ding duidelijk: er is nog een wereld te winnen. Het huidige Actieplan biedt perspectief en vertrouwen dat Open Overheid van pilots richting landsbrede bekendheid en toepassing zal uitgroeien. Door een enkele deelnemer werd zelfs al enige trots geuit over wat er in deze korte periode is bereikt.

“Open Overheid moet echt in de vingers gaan zitten”

Open Overheid Jaarevent

Tot slot spraken de actiehouders over ideeën voor het Open Overheid jaarevent. In het najaar komt er een vervolg op de succesvolle eerste editie van het Open Overheid jaarevent (bekijk de aftermovie voor een impressie van het Doe Open Festival van vorig jaar).

Alle actiehouders doen mee en organiseren een onderdeel van het event. Het lijkt de actiehouders een goed idee om tijdens het event vooral op de impact van de Actiepunten te focussen: wat is er nou eigenlijk bereikt? En om tijdens sessies in gesprek te gaan over dilemma’s (een wens van onder andere het ministerie van Infrastructuur en Milieu en de Provincie Zuid-Holland). Een ding is alvast zeker: de eerste Stuiveling Open Data Award (SODA) wordt tijdens het event uitgereikt. En wie er zeker naar het Open Overheid event moeten komen? Juist non-believers zijn welkom!

Voortgang Actieplan

Benieuwd naar de voortgang van Actieplan Open Overheid 2016-2017? Lees dan het laatste nieuws op open-overheid.nl en volg de ontwikkelingen via de Open Overheid update: open-overheid.nl/aanmelden

Tweede Kamer stemt in met wijziging wetsvoorstel Wob

Mensen die alleen een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) doen om geld te krijgen, en het niet om informatie van de overheid te doen is, moeten gestopt worden. Deze valse Wob-verzoeken kosten de overheid jaarlijks tussen de 8 en 14 miljoen aan afhandeling. Dit bedrag staat nog los van verbeurde dwangsommen. De Tweede Kamer stemde vandaag in met het wetsvoorstel van minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties dat een halt moet toeroepen aan het misbruik van de Wob.

Als een bestuursorgaan niet op tijd een beslissing op een aanvraag of bezwaar neemt, heeft de burger recht op een geldbedrag (Wet dwangsom). Dit kan oplopen tot 1.260 euro. Er zijn echter mensen en zelfs kleine bedrijfjes die hier misbruik van maken, door bijvoorbeeld een Wob-verzoek te verbergen in een open sollicitatiebrief, in de hoop dat het verzoek over het hoofd gezien wordt en geld geïnd kan worden.

Met dit wetsvoorstel worden Wob-verzoeken uitgezonderd van de Wet dwangsom. Dat betekent niet dat bestuursorganen niet meer op tijd hoeven te reageren op een aanvraag of bezwaar. Bestuursorganen blijven verantwoordelijk voor een tijdige beslissing op het Wob-verzoek. Gebeurt dat niet dan blijft de mogelijkheid voor de burger bestaan om een rechtstreeks beroep te doen op de rechter.

Bron: Rijksoverheid.nl

Open Data en Politiek: machtsbasis en maatschappelijke meerwaarde

De zevende editie van de Open-databijeenkomst stond op 23 mei in het teken van ‘Open Data en Politiek’. Hylke Wierda (plaatsvervangend CIO-BZK) opende de lunchlezing met de stelling dat de nadruk bij Open Data meer op de vraag dan op het aanbod moet komen te liggen.

In zijn presentatie over de informatierelatie tussen regering en parlement beaamde Guido Enthoven, oprichter van het Instituut voor Maatschappelijke Innovatie, deze stelling. Hij ging in op de machtsbasis van de overheid die wordt verschaft door een sterke informatiepositie. Om participatie van burgers mogelijk te maken, moet de informatiepositie door transparantie en openheid worden versterkt.

Openbare informatie Tweede Kamer

Gert-Jan Lodder is hoofd Dienst Informatievoorziening bij de Tweede Kamer. Hij vertelde de Tweede Kamer al sinds de jaren negentig veel doet om informatie openbaar te maken. De Tweede Kamer ontvangt steeds vaker informatie verzoeken vanuit de samenleving en stelt informatie beschikbaar voor verschillende doelgroepen.

De databerg van Zaanstad

Jan van Ginkel en Nicolette van der Slot (respectievelijk Gemeentesecretaris/Algemeen Directeur en Adviseur Digitaal Werken bij de gemeente Zaanstad) illustreerden de enorme hoeveelheden data van Zaanstad. Hoe geef je maatschappelijke meerwaarde aan Open Data? Met diverse organisatieonderdelen gaan zij het gesprek aan over processen en beleidsprestaties en de rol van data daarin. Dit leidt tot bewustwording en pilots. Het uitgangspunt is hierbij steeds het zoeken naar deze meerwaarde.

Geanimeerd

De bijeenkomst eindigde met een geanimeerde discussie met het publiek onder leiding van Paul Suijkerbuijk (Open data expert bij ICTU).

Meer informatie

Lees meer over de openbare informatie van de Tweede Kamer:

www.officielebekendmakingen.nl
www.statengeneraal.digitaal.nl
www.tweedekamer.nl

En over de Stuiveling Open Data Award.
Door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (bron: Rijksportaal)

Leerkring Open Data voor Gemeenten:
“Data is geen goud, het is olie”

Kennisland organiseert in samenwerking met het Leer- en Expertisepunt Open Overheid de Leerkring Open Data voor Gemeenten. Op maandag 9 mei vond de tweede bijeenkomst plaats op een mooie locatie: het gemeentehuis van Zeist. Paul Suijkerbuijk doet verslag:

Hoe ver wil je gaan?
Tijmen Schep van Kennisland en Corline van Es van Open State Foundation bespreken Open Data en de ‘gevolgen’ van Open Data. De vraag van Tijmen is vooral: hoe ver wil je gaan? Moeten we alle data dan gewoon maar – zonder overweging – beschikbaar stellen? Met allerlei risico’s op onthullingen van persoonsgegevens? Bijvoorbeeld door het maken van slimme combinaties tussen datasets.

Verder stelt Tijmen de volgende punten ter discussie: “Privacy is het recht om niet perfect te zijn”. En: “Data is geen goud. Het is niet alleen goed. Het is olie: handig, maar het heeft ook zijn negatieve kanten.” De stellingen leveren pittige discussies op. Met name de vraag hoe je ervoor zorgt dat bij het beschikbaar stellen van Open Data de voordelen maximaal en de risico’s minimaal zijn.

Het nut van Open Data
Corline belicht de positieve kant van Open Data en laat aan de hand van een reeks voorbeelden zien hoe data goede dingen teweeg brengt. Maatschappelijke vraagstukken en werken met communities staat daarbij centraal. Een mooi voorbeeld van het bij elkaar brengen van verschillende partijen zijn de City Challenges. Iedereen wordt hierbij uitgenodigd om mee te denken over vraagstukken van de overheid. Het eerste vraagstuk van de Gemeente Zaanstad, over de verbetering van sportparticipatie door jongeren, leverde 99 reacties op. En een vraag van de Gemeente Utrecht over mantelzorg leverde 77 reacties op. Dit zijn goede voorbeelden van hoe een gemeente die open vragen stelt, antwoord krijgt vanuit de maatschappij.

Open Data vragen & tips
Verder kwamen nog diverse Open Data vragen en tips aan de orde:

  1. Zo was er de vraag naar het internationaal toegankelijk maken van metadata. Hiervan is goed te zien dat metadata door het Europees dataportaal automatisch naar het Engels wordt vertaald. Op die manier worden datasets eenvoudiger internationaal bruikbaar.
  2. Op welke manier kun je data als Open Data beschikbaar maken en welke stappen zijn hiervoor nodig? En dan graag wel op een nuttige manier: er zijn niet voor niets artikelen (bijvoorbeeld ‘Mijn Open Data roesten weg‘) over deze vraag geschreven. Hét stappenplan is er niet, maar starten met de verkenning van welke data er is en onderzoeken hoe dit te combineren is met een vraag binnen de gemeente, komt eigenlijk steeds wel terug. Enkele voorbeelden van stappenplannen zijn:
  3. Steeds meer van belang is de vraag: waar sla ik Open Data op? Dat kan bijvoorbeeld met eenvoudige oplossingen als:

Overheidsorganisaties kunnen zelf bepalen waar zij hun data opslaan. Let wel op deze belangrijke voorwaarde: data dient te vinden te zijn via data.overheid.nl. Op die manier is data centraal vindbaar.

Meer weten over de Leerkring Open Data voor Gemeenten? Kijk dan hier.

Actieplan Open Overheid update 3

Elke zes weken publiceren we een blog waarin je de laatste stand van zaken voor alle actiepunten vindt. De actiehouders die verantwoordelijk zijn voor de actiepunten leveren deze informatie aan.

Actiepunt 1: Nationale open data agenda

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: alle ministeries.

In het kader van de uitvoering van de Nationale Open Data Agenda (NODA) zijn de resultaten van de tweede inventarisatieronde opgeleverd. We verwerken deze resultaten tot een overzicht van beschikbare, geplande en in onderzoek zijnde Open Data per departement. De voortgang van de daadwerkelijke ontsluiting van de geplande en in onderzoek zijnde datasets is vervolgens via data.overheid.nl te volgen. We informeren de Tweede Kamer voor de zomer over de voortgang.

Actiepunt 2: Stuiveling Open Data Award

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: het Leer- en Expertisepunt Open Overheid.

De voorbereidingen voor de Stuiveling Open Data Award zijn in volle gang. Zo werken we toe naar de livegang van de website eind deze maand en stellen we in concept de jurycriteria en wedstrijdvoorwaarden op. Binnenkort brengen we de jury bij elkaar om in aanwezigheid van mevrouw Stuiveling zelf de jurycriteria definitief te maken en de invulling van het award event te bespreken. De jury voor de Stuiveling Open Data Award bestaat uit Arno Visser (Algemene Rekenkamer), Chris Sigaloff (Kennisland), Marianne Linde (Geodan) en Erik Huizer (Surfnet). Zij zullen de beste inzendingen selecteren die zich vervolgens in het najaar tijdens het event presenteren. Daar wordt de winnaar gekozen. Wat valt er te winnen? 20.000 euro om de Open Data toepassing verder te ontwikkelen. Hou vanaf eind mei dus goed soda2016.nl in de gaten om te zien vanaf welk moment je een inzending kunt doen!

Actiepunt 3: ROUTE-TO-PA: Hergebruik van open data in de provincie Groningen

Actiehouder: Universiteit Utrecht, departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap. In samenwerking met: provincie Groningen, de gemeente Den Haag, het ministerie van BZK, Open Knowledge Foundation (Verenigd Koninkrijk) en diverse Europese universiteiten.

Op 18 april was de aftrap van de Population Decline Challenge. Vijf weken lang werken twee groepen studenten van de Universiteit Utrecht aan twee concrete vraagstukken met betrekking tot krimp in de provincie Groningen. Deze vraagstukken zijn in samenwerking met zorgcoöperatie Klooster & Buren en gebiedscoöperatie Westerkwartier opgesteld. Met dit project willen we onderzoeken hoe Open Data kan bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken. De studenten gaan tijdens de Population Decline Challenge op zoek naar Open Data en proberen op basis daarvan inzichten en oplossingen te genereren. Zij maken hierbij gebruik van de door ROUTE-TO-PA ontwikkelde technologische tools, zoals: SPOD (Social Platform for Open Data) en TET (Transparency Enhancing Toolset). Op het platform denken en doen ook stakeholders van de coöperaties én medewerkers van de provincie Groningen en BZK mee. Zo voorzien zij de studenten met regelmaat van feedback. De Challenge duurt nog tot 23 mei.

Actiepunt 4: Actieve openbaarheid van informatie

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: alle ministeries en uitvoeringsorganisaties.

Veel informatie die bij wet openbaar mag zijn, is nog gesloten. In het vorige actieplan is daarom gestart met een aantal pilots. Tussen 1 oktober 2015 en 31 maart 2016 heeft de pilot met betrekking tot de openbaarmaking van onderzoeksrapporten een vervolg gekregen: de ministeries van BZK, OCW, VWS, BZ en FIN hebben afgelopen maanden in een eigen pilot een inventarisatie gemaakt van de onderzoeksrapporten (onder ARVODI) en deze inventarisatie benut om de mogelijkheden te verkennen om onderzoeksrapporten online te zetten. Op dit moment wordt de inventarisatie geëvalueerd. Los daarvan worden de mogelijkheden verkend om ook uitvoeringstoetsen beschikbaar te stellen. Zo werken we aan het beschikbaar stellen van informatie. Tegelijkertijd worden inzichten opgedaan over de mogelijkheden, de kosten en de grenzen van openbaarheid.

Actiepunt 5: Open over geld: Openspending detaildata

Actiehouder: Open State Foundation (OSF). In samenwerking met: Provincies, Waterschappen, Gemeenten, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Interprovinciaal Overleg (IPO), Unie van Waterschappen (UVW) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Sinds maart stellen vijf gemeenten – Dordrecht, Heerlen, Lelystad, Oirschot en Utrecht – hun gedetailleerde financiële gegevens beschikbaar als Open Data. Dit geeft inwoners, raadsleden en journalisten meer dan ooit tevoren inzicht in de besteding van gemeenschapsgeld. We hebben een start gemaakt met de werving van andere gemeenten en een aantal gemeenten geeft zelf aan mee te willen doen. Op verschillende fora en bijeenkomsten zijn presentaties gegeven. Daar legden we Openspending en het belang van detaildata voor zowel burgers, bedrijven als overheden uit. We werken momenteel aan een korte promotiefilm waarin we dit belang met enkele voorbeelden illustreren. Daarnaast hebben we met bestaande deelnemers onderzocht hoe beschikbare detaildata verbeterd kan worden met andere views en extra content. Hiervoor zijn verschillende gesprekken gevoerd.

Actiepunt 6: Open over besluitvorming bij gemeenten: open raadsinformatie

Actiehouder: Vereniging van Nederlandse Gemeenten. In samenwerking met: de Open State Foundation, diverse gemeenten en het ministerie van BZK.

In een pilot project met vijf gemeenten heeft Open State Foundation aangetoond dat het mogelijk is om raadsinformatie als herbruikbare Open Data te ontsluiten. Dit gebeurt met een API die werkt onder een voorlopige standaard. Tijdens het Overheid 360° Congres in de Jaarbeurs in Utrecht (op  20 en 21 april)  gaven ongeveer 50 griffiers en softwareleveranciers blijk van belangstelling voor toepassingen waarin raadsinformatie als Open Data wordt hergebruikt. In het kader van de Digitale Agenda 2020 van de VNG, gaan gemeenten daar mee aan de slag. Utrecht levert op korte termijn een toepassing die voor alle gemeenten beschikbaar komt.

Op 17 juni organiseert KING een bijeenkomst voor softwareleveranciers, waar open raadsinformatie aan de orde komt. De komende maanden richten VNG en KING, met experts van onder andere het Nationaal Archief, zich op het verdiepen van de standaard. Griffiers en leveranciers worden nadrukkelijk uitgenodigd daarin mee te denken: de standaard moet vanuit de praktijk worden (door)ontwikkeld.

Actiepunt 7: De ambtenaar als vakman in de energieke samenleving

Actiehouder: ministerie van Infrastructuur en Milieu. In samenwerking met: de energieke samenleving en het ministerie van BZK.

In het kort de stand van zaken van Actiepunt 7: de ambtenaar als vakman in de energieke samenleving:

  1. De voorbereiding voor de leer- werkdagen is in volle gang. Deze dagen starten in het najaar en zijn gericht op alle medewerkers (ruim 800) van dit beleid. Er is een offertetraject gestart dat voor de zomer tot een aanbesteding moet leiden.
  2. We organiseren een lunchbijeenkomst die inspiratie biedt voor werken met de energieke samenleving. Marjan Minnesma, een belangrijke stakeholder in het klimaat- en energiebeleid, is hiervoor uitgenodigd.
  3. Er is een grote leer- werkdag gehouden voor alle medewerkers in de bestuurskern bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Een belangrijk thema op deze dag was het omgaan met de energieke samenleving. De invulling hiervan kreeg aan de hand van voorbeelden uit eigen werk de nodige aandacht.
  4. Tijdens de ‘Week van de Communicatie’ gaven we op 19 april de workshop ‘Omgaan met Energieke Initiatiefnemers’.
Actiepunt 8: Informele aanpak Wob-verzoeken

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: diverse gemeenten en het Leer- en Expertisepunt Open Overheid.

Op 26 april 2016 vond in Amsterdam de werkconferentie Passend Contact met de Overheid (PCMO) – Rechtvaardig, Rechtmatig & Responsief. De geschilbeslechtende overheid en haar conflicthanteringspalet plaats. Na het plenaire ochtendgedeelte waren er in de middag zes masterclasses. Eén van de aangeboden masterclasses – Professioneel omgaan met informatievragen en Wob-verzoeken – ging over het zo goed mogelijk inpassen van de informele aanpak bij het behandelen van Wob-verzoeken. In de sessie werd op een interactieve manier gebruik gemaakt van best practices en ervaringen van de deelnemers. Uit eerdere PCMO pilots blijkt dat het toepassen van de informele aanpak bij Wob-verzoeken leidt tot kortere doorlooptijden en een stijging in de tevredenheid van zowel burgers als ambtenaren. Een uitgebreid verslag van deze masterclass wordt in de week van 9 mei op de website van Prettig Contact met de Overheid geplaatst.

Actiepunt 9. Ondersteuning van overheden: het Leer- en Expertisepunt Open Overheid (LEOO)

Actiehouder: ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties. In samenwerking met: ICTU, maatschappelijk betrokken partijen, diverse gemeenten, provincies en ministeries.

De highlights van de afgelopen zes weken:

  1. Als kennismakelaar en ondersteuner van mede-overheden waren wij onder andere actief in de Community of Practice van Right to Challange voor gemeenten en als aanjager van gesprekken over Open Overheid. Bijvoorbeeld op het druk bezochte Overheid 360° Congres, het internationale EUPAN-netwerk, start-up bootcamp en bij het CBS en het KNMI.
  2. Als vergroter van de zichtbaarheid van Open Overheid publiceerden wij content zoals de blogreeks ‘Berichten over Burgerschap’, waarin we verschillende personen aan het woord laten met hun ideeën over de relatie tussen Burgerschap en Open Overheid. Verder plaatsten we een groepsinterview over Open Data en Big Data, een afscheidsinterview met Nicole Donkers en een blog over de waarde van Open Overheid.
  3. Tot slot willen we graag onze nieuwe collega Ilse Ambachtsheer voorstellen. Ilse werkt sinds maart als communicatiemedewerker bij het LEOO en is onder andere verantwoordelijk voor onze website, de periodieke updates en ons twitteraccount.

 

Tweede Kamer stemt in met Wet Open Overheid

Dinsdagmiddag heeft Tweede Kamer gestemd over het initiatiefwetsvoorstel Open Overheid (Woo). Het wetsvoorstel is door een meerderheid van de Tweede Kamer aangenomen. PvdA, GroenLinks, D66, PVV, Partij van de Dieren en de SP stemden voor. CDA, VVD en SGP stemden tegen. Nu de Tweede Kamer het wetsvoorstel heeft aangenomen, is de Eerste Kamer aan zet. Pas na aanvaarding door de Eerste Kamer is het wetsvoorstel er echt door.

Over het wetsvoorstel

Dit initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Voortman (GroenLinks) en Van Weyenberg (D66) heeft als doel overheden en semi-overheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De Wet openbaarheid van bestuur wordt ingetrokken (alleen als de Eerste Kamer de wet aanneemt). (Bron: website Eerste Kamer)

Belangrijkste consequenties

Wat zou er precies veranderen als het wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen? Hieronder een aantal belangrijke consequenties:

·         Veel meer documenten moeten actief openbaar worden gemaakt;

·         Aanpassingen in de uitzonderingsgronden zorgen ervoor dat meer informatie openbaar gemaakt zal worden;

·         Invoering informatieregister;

·         Eventueel invoering informatiecommissaris (na evaluatie Wob);

·         Uitbreiding van de reikwijdte ten opzichte van de Wob, onder de Woo vallen bijvoorbeeld meer organisaties dan onder de Wob.

Minister Plasterk heeft kantekeningen geplaatst bij de uitvoerbaarheid en de kosten van het wetsvoorstel Open Opverheid. “Er ligt geen gedekte begroting bij. Daarom kan ik helaas niet anders dan ontraden”, aldus Minister Plasterk in een artikel in het NRC.

Meer lezen over het wetsvoorstel?

Op de website van de Eerste Kamer vind je verdere informatie over het initiatiefwetsvoorstel Open Overheid. Ook verschenen er diverse berichten over de uitkomst van de stemming in verschillende media. Hieronder een greep uit de berichtgeving:

NRC: Tweede Kamer Stemt in met opvolger Wob.
Binnenlands Bestuur: Vrees VNG komt uit: Wet Open Overheid aangenomen.
Villamedia: Wob-vervanger Wet Open Overheid door de Tweede Kamer.
Website VNG: Tweede Kamer stemt in met Wet open overheid: VNG-reactie.
Gemeente.nu: Tweede Kamer neemt Wet Open Overheid aan.

Aan de slag met Open Overheid

Kun jij niet wachten om aan de slag te gaan met Open Overheid? Wij (het Leer-  en Expertisepunt Open Overheid) helpen je graag verder. Bekijk de Open Overheid Toolkit voor meer informatie of begin met één van de startdoelen. En neem bij vragen vooral contact met ons op.

Wetsvoorstel Open Overheid aangenomen

Vanmiddag heeft de Tweede Kamer gestemd over het initiatiefwetsvoorstel Open Overheid (Woo). Het wetsvoorstel is door een meerderheid van de Tweede Kamer aangenomen. PvdA, GroenLinks, D66, PVV, Partij van de Dieren en de SP stemden voor. CDA, VVD en SGP stemden tegen. Nu de Tweede Kamer het wetsvoorstel heeft aangenomen, is de Eerste Kamer aan zet. Pas na aanvaarding door de Eerste Kamer is het wetsvoorstel er echt door.

Over het wetsvoorstel

Dit initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Voortman (GroenLinks) en Van Weyenberg (D66) heeft als doel overheden en semi-overheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De Wet openbaarheid van bestuur wordt ingetrokken (alleen als de Eerste Kamer de wet aanneemt).

Belangrijkste consequenties

Wat zou er precies veranderen als het wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen? Hieronder een aantal belangrijke consequenties:

·         Veel meer documenten moeten actief openbaar worden gemaakt;

·         Aanpassingen in de uitzonderingsgronden zorgen ervoor dat meer informatie openbaar gemaakt zal worden;

·         Invoering informatieregister;

·         Eventueel invoering informatiecommissaris (na evaluatie Wob);

·         Uitbreiding van de reikwijdte ten opzichte van de Wob, onder de Woo vallen bijvoorbeeld meer organisaties dan onder de Wob.

Meer lezen? Op de website van de Eerste Kamer vind je verdere informatie over het initiatiefwetsvoorstel Open Overheid.

Hoe kom je verder met Open Overheid?
Tip 5: Laat je inspireren

“Hoe kom ik verder met Open Overheid?” Deze vraag krijgen wij (het Leer- en Expertisepunt Open Overheid) regelmatig als we op bezoek zijn bij (publieke) organisaties. We krijgen ook vaak handige tips tijdens gesprekken over voorbeelden uit de praktijk. In een serie blogs delen we deze praktische tips. Vandaag tip 5: laat je inspireren.

Hoe pakken andere organisaties initiatieven rondom Open Overheid aan? Wat levert Open Overheid voor hen op? Wat is er allemaal mogelijk aan invalshoeken voor Open Overheid? Loop jij rond met (één van) deze vragen rond en ben je op zoek naar inspiratie? Dan ben je op onze website aan het juiste adres. Kijk eens op de initiatievenkaart en ga op onderzoek uit. Of bezoek een interessante bijeenkomst over Open Overheid.

Durf te vragen en te delen, want extra inspiratie ontstaat als anderen beter weten waar jij naar op zoek bent. Ken jij een initiatief dat nog niet op de kaart staat? Zet deze er dan gerust op. Je kunt ook zelf bijeenkomsten in onze agenda plaatsen. Houd contact met inspirerende initiatieven via het Leer- en Expertisepunt Open Overheid (LEOO). Abonneer je bijvoorbeeld op onze update of volg ons op Twitter.

Tip: ga op onderzoek uit, laat je inspireren door anderen en gebruik ons (het Leer en Expertisepunt Open Overheid) als je sparringpartner.

Lees ook onze andere tips om verder te komen met Open Overheid:

Tip 1: focus op meerwaarde
Tip 2: samen sterk!
Tip 3: leer van weerstand
Tip 4: sluit aan bij het actieplan Open Overheid