Expertisepunt Open Overheid

Open Standaarden
De Wet hergebruik van overheidsinformatie (Who) bepaalt dat overheden bij het beschikbaar stellen van Open Data deze in een machine-leesbaar formaat aan moeten leveren en een inspanningsplicht hebben om de gevraagde data in ‘formele open standaarden’ beschikbaar te stellen. Dit betekent dat open data  beschikbaar dient te zijn in open bestandsformaten, indien hier geen onredelijke inspanning en kosten mee gemoeid gaan. Het aanleveren van data in open bestandsformaten zorgt ervoor dat de persoon of organisatie die de open data hergebruikt niet afhankelijk is van een bepaalde leverancier van software voor het openen van de data. Zo kan geo-data bijvoorbeeld aangeleverd worden in een Geography Markup Language (GML) formaat, wordt tekst of overige inhoud van een webpagina vaak voor ontwikkelaars via een Javascript Object Notation (JSON) bestand ontsloten, en kunnen tabellen worden opengesteld in een CSV bestand.

Afweging
Geen GML, JSON, XML of CSV beschikbaar; dan toch ‘as is’ ontsluiten?
De Wet hergebruik overheidsinformatie geeft aan dat data bij voorkeur in een open bestandformaat ontsloten moet worden. Indien het te bewerkelijk is om data in een open bestandsformaat te ontsluiten is het mogelijk om de data ‘as is’ open te stellen. Vaak is data in een bepaald formaat voorhanden in het primaire proces. Indien de data geen informatie bevat die juridisch niet-openbaar is, kan het vanuit financieel en organisatorisch oogpunt beter zijn om de data ‘as is’ te ontsluiten: dus op de manier zoals deze gebruikt wordt voor het primaire proces. Dit kan zelfs inhouden dat het eenvoudigweg ontsluiten van bestaande datasets in Excelbestanden ervoor zorgt dat overheidsinformatie hergebruikt kan worden en hiermee maatschappelijke en/of economische meerwaarde wordt gecreëerd. Uit onderzoek van het Forum Standaardisatie blijkt dat het beschikbaar stellen van de open data belangrijker wordt gevonden, dan het openstellen van de data in een open bestandsformaat. Dit kan in enkele gevallen een ‘quick win’ zijn, waarna aandacht kan worden besteed aan het beter ontsluiten van deze gegevens in verschillende bestandsformaten.

Pas Toe of Leg Uit lijst
Het forum standaardisatie publiceert een PTLU lijst met verplichte en aanbevolen standaarden.

Hoogst beschikbare formaat
Indien overheidsorganisatie een dataset in meerdere formaten beschikbaar hebben, dan dient bij publicatie van de dataset gekozen te worden voor het formaat dat zorgt voor het hoogst mogelijke TBL- niveau. Bij nieuwe datasets is het streven bij voorkeur 3de TBL-niveau.

Onderzoek
Het onderzoek waar het forum zich op baseert is in 2012 uitgevoerd Eindrapportage_Onderzoek_open_data_en_standaarden_def