Stuurgroep Openbaarheid (2026-02-19)

Vergadering Interbestuurlijke Stuurgroep Openbaarheid
Vergaderdatum en - tijd	19 februari 2026 om 13:00
Vergaderplaats	Turfmarkt 147, Z36-36 Arnhem-zaal & Microsoft Teams
Aanwezig	BZK/PrOO, rijksvertegenwoordiger namens de departementen, vertegenwoordiger namens de uitvoeringsorganisaties, VNG, IPO (mede namens de UvW), Logius/KOOP en de secretaris. Vanaf 14:00: Sira Consulting.
Afwezig

1. Opening en mededelingen

• De voorzitter (BZK/PrOO) opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom.

• De voorzitter staat stil bij het constituerend beraad van het aantredende kabinet-Jetten, dat zal plaatsvinden op zaterdag 21 februari 2026. Het thema Open Overheid en de Wet open overheid (Woo) blijft voor het grootste gedeelte bij BZK, onder de staatssecretaris BZK. Alleen het onderdeel Open Data staat op dit moment onder de portefeuille van de staatssecretaris EZK. De afdeling Open Overheid is momenteel ondergebracht bij een van de digitale directies van BZK. Of dit nog gaat schuiven is vooralsnog niet helder. Hierover wordt nog overlegd tussen beide staatssecretarissen. De voorzitter benadrukt dat deze onzekere ontwikkelingen meer flexibiliteit vragen van alle partners.

• Er vindt een algemene mededelingenronde plaats.

• Logius/KOOP geeft aan dat de naam KOOP intern weliswaar nog in gebruik is, maar dat dit van tijdelijke duur zal zijn, aangezien de volledige overgang naar de naam Logius nog dit jaar wordt afgerond.

2. Ter vaststelling: Verslag Stuurgroep Openbaarheid (15 december 2025)

• De leden van de stuurgroep hebben geen op- of aanmerkingen op het verslag van 15 december 2025.

• Conclusie: het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

3. Ter bespreking: Herziene planning en sturing ontwikkeling Generieke Woo-voorziening (GWV)

• De voorzitter opent het agendapunt met een terugblik op het proces rondom de planning en vertraging van de ontwikkeling van de Generieke Woo-voorziening (GWV). Sinds afgelopen december is onder meer ingezet op het versterken van de sturing en governance door onder andere het opstellen van een risicolog en het maken van betere samenwerkingsafspraken. BZK geeft een nadere toelichting op de activiteiten in januari en februari. Onder meer wordt medegedeeld dat er diverse planningssessies hebben plaatsgevonden, een concept technische roadmap door Logius/KOOP is opgeleverd en deze week een brief naar de Kamer is verstuurd, waarin de demissionair minister de Kamer informeert over de vertraging van de GWV.

• Omdat de vertraging van de GWV voor alle betrokkenen onbevredigend en onacceptabel is, deelt de voorzitter mee dat BZK en Logius/KOOP besloten hebben om een onafhankelijke, integrale beoordeling van de GWV te laten uitvoeren. In dit onderzoek wordt gekeken naar de kwaliteit van de GWV, onderlinge processen, samenwerking en governance; en de vraag of de GWV, op de huidige manier, een goede invulling is van de wettelijke verplichting en wat daarvoor aanbevelingen zijn. Volgende week vindt overleg plaats met de CIO-BZK over welk instrument, of welke combinatie van instrumenten, geschikt is voor de uitvoering van dit onderzoek. De verwachting is dat het opstarten van dit onderzoek enige tijd in beslag neemt (opdrachtformulering, uitzetten van de opdracht, selectie van partijen ed.) en dat het daarom enkele maanden duurt voordat het onderzoek is afgerond.

• Door het IPO wordt met klem gewezen op het ontbreken van de toegezegde integrale planning en het feitenrelaas. De rijksvertegenwoordiger wijst op het feit dat de herziene planning, het feitenrelaas en de financiële overzichten, ondanks herhaaldelijke verzoeken, nog niet zijn opgeleverd, maar dat daar wel op gewacht wordt. Koop/Logius geeft aan dat hier aan gewerkt wordt.

• Het IPO erkent de eerdere inspanningen, maar stelt een gewetensvraag aan de stuurgroep: gezien de aanhoudende vertragingen en het teruglopende momentum in de eigen achterban, waar volgens het IPO sommigen overwegen de medewerking te staken, moet de GWV niet 'on hold' worden gezet of zelfs geheel uit de wet worden gehaald? Vanuit de uitvoeringsorganisaties wordt de roep van het IPO om de GWV 'on hold' te zetten gesteund. Men vraagt zich af of de GWV nog wel het juiste middel is om het doel te bereiken en of alternatieven, zoals AI, niet beter onderzocht moeten worden. De VNG adviseert om eerst het externe onderzoek af te wachten alvorens verder te ontwikkelen, om te voorkomen dat fouten opnieuw worden ingeprogrammeerd.

• De rijksvertegenwoordiger geeft aan niet het mandaat te hebben om mee te gaan in enige oproep om te stoppen met de ontwikkeling van de GWV, maar zal daar de komende week schriftelijk op reageren. Zij verwelkomt het onafhankelijke onderzoek en transparantie daarover naar buiten toe.

• In reactie op het IPO en de vertegenwoordiger namens de uitvoeringsorganisaties, bevestigt de voorzitter dat het onafhankelijke onderzoek de vraag omvat of de GWV het meest geschikte instrument is. De voorzitter constateert dat bijna alle aanwezigen de ontwikkeling 'on hold' willen zetten, met uitzondering van de rijksvertegenwoordiger, die hierover de achterban eerst moet raadplegen. De voorzitter zegt toe om binnen twee weken met een schriftelijke reactie te komen t.a.v. de GWV-scenario's tijdens de onderzoeksperiode. Daarbij zal ook ingegaan worden op de aanvullende behoefte aan sturing(sinformatie).

• De rijksvertegenwoordiger spreekt de zorg uit dat een volledige ontwikkelstop bij Logius/KOOP tijdens een maandenlang onderzoek leidt tot een onnodig verlies van tijd, terwijl er in die periode wellicht wel voortgang te boeken valt.

• Logius/KOOP benadrukt dat het (tijdelijk) stoppen met de ontwikkeling van de GWV gepaard gaat met het verlies van een enorme investering in tijd, energie en kosten voor het op- en afbouwen van een team. Gewaarschuwd wordt dat er bij een directe stopzetting sprake is van zeker zes maanden aan doorlopende kosten, wat een aanzienlijke financiële post betreft. Verklaard wordt dat de huidige fouten in de voorziening vooral te verklaren zijn doordat ze het directe gevolg zijn van de enorme snelheid waarmee een team uit de grond is gestampt.

• Op een vraag van de voorzitter hoe de deelnemers kijken naar het argument over de op- en afbouwkosten, stelt het IPO dat het niet onmogelijk mag zijn om een project te beëindigen enkel omdat het proces van stoppen lastig is. Het IPO toont zich zeer benieuwd naar het oordeel van de onafhankelijke toets hierover. Logius/KOOP geeft aan de standpunten van het IPO niet te bestrijden, maar enkel de feitelijke consequenties van een eventuele stopzetting inzichtelijk te willen maken.

• Het IPO adviseert om de optie 'on hold' serieus te overwegen en pleit voor maximale transparantie over de afwegingen, zodat de partners de gedachten van Logius/KOOP en BZK over de sturing beter kunnen volgen.

• BZK merkt op dat de termen 'on hold' en 'stoppen' door elkaar lopen en stelt voor om dit in een aantal scenario's uit te werken, welke schriftelijk worden voorgelegd aan de stuurgroep. Daarbij wordt benadrukt dat bij een definitieve stopzetting alle tot nu toe gemaakte kosten als verzonken kosten moeten worden beschouwd.

• Het IPO erkent het financiële verlies, maar waarschuwt indringend voor het risico op 'escalation of commitment'.

• Op de vraag van de rijksvertegenwoordiger over mogelijke vervolgstappen na het onderzoek, schetst BZK mogelijke opties, in ruwe vorm, die zij zich zou kunnen voorstellen.

• Het IPO verzoekt om een aantal denkrichtingen voor de toekomst, inclusief de financiële consequenties, uit te werken in een notitie. De voorzitter geeft, als reactie hierop, aan dat het doen van aanbevelingen voor de toekomst nadrukkelijk onderdeel is van het onafhankelijke onderzoek en stelt dat het, gezien de onafhankelijkheid van het onderzoek, niet verstandig is om van tevoren te sterk te sturen op mogelijke vervolgscenario's.

• Het IPO pleit voor duidelijkheid richting de achterban over het feit dat er over scenario's wordt nagedacht en vraagt zich af wat er op tegen is om dat te communiceren. De vertegenwoordiger namens de uitvoeringsorganisaties ondersteunt de keuze om nog geen notitie vast te leggen, om de onafhankelijkheid van het onderzoek te waarborgen en niet voortijdig vast te zitten aan specifieke scenario's.

• De VNG waarschuwt dat het draagvlak bij uitvoeringsprofessionals is verdwenen en dat zij informatie nodig hebben over te maken keuzes, bijvoorbeeld in relatie tot lopende aanbestedingen. De VNG geeft aan dat het fijn zou zijn als men meer gaat communiceren over de keuzes die men neemt.

• Het IPO stelt voor om de onderzoeksvraag van het onafhankelijke onderzoek te delen zodra deze is verstrekt, de voorzitter zegt dit toe.

• Om proactief te kunnen sturen in plaats van achteraf, is er onder de deelnemers aan de stuurgroep behoefte om het risicolog vaker (bijvoorbeeld tweewekelijks) te bespreken. Er wordt gepleit voor een hogere informatiefrequentie dan de huidige stuurgroepcyclus. De voorzitter geeft aan met een voorstel te komen in de brief die eerder is toegezegd.

• De rijksvertegenwoordiger namens de departementen spreekt zorgen uit over de complexiteit die de kabinetswisseling en de mogelijke overgang van (een deel van) 'Open Overheid' naar EZK met zich mee zou kunnen brengen voor de continuïteit van de besproken werkzaamheden.

• De voorzitter deelt mee dat het concept beleidskader, waarin de beleidsmatige keuzes rondom de GWV geëxpliciteerd zijn, in de volgende stuurgroep aan de orde komt.

• De VNG deelt zorgen over de tijdigheid van de beschikking voor de subsidie voor zoek.openraadsinformatie.nl. Tevens delen zij mee dat vanuit hun achterban dagelijks wordt gesuggereerd om volledig te stoppen met de GWV omdat bestuursorganen de informatie inmiddels al zelfstandig publiceren. De voorzitter erkent de genoemde zorgen, geeft aan dat er achter de schermen al hard wordt gewerkt om deze specifieke kwestie over de subsidie tijdig op te lossen en onderstreept dat het essentieel is om, ondanks de technische tegenslagen, ook de positieve ontwikkelingen in het veld communicatief te blijven benadrukken, zoals de VNG ook zelf al aangaf. Het IPO sluit zich aan bij verdere opmerkingen van de VNG met betrekking tot de ORI API en benadrukt dat dit een eenvoudige aansluitmethode is die gewaarborgd moet blijven.

• Het IPO vraagt of Logius/KOOP de opgave rondom de GWV aankan. Logius/KOOP reageert dat zij zeker de competenties hebben, maar dat het ontginnen van dit nieuwe terrein en de omvang van de opdracht onder hoge druk en wisselende sturing complex is.

• Het IPO spreekt frustratie uit over het structurele gebrek aan actueel financieel inzicht in de stukken, wat volgens hen standaard aanwezig moet zijn bij projecten die over miljoenen gaan.

• De voorzitter wijst op het dechargedocument dat in de volgende vergadering wordt besproken, maar het IPO benadrukt dat dit 'in de achteruitkijkspiegel' kijken is en wil de huidige stand van zaken weten.

• BZK licht toe dat de jaarrekening van Logius/KOOP pas in maart beschikbaar komt en dat zij de gevraagde cijfers simpelweg nog niet hebben ontvangen.

• Logius/KOOP meldt dat de financiële stand van zaken binnenkort met de eigenaar wordt besproken.

• Het IPO en de VNG ondersteunen de roep om transparantie en vragen specifiek om een uitsplitsing van de middelen over de verschillende gebruikte technieken.

• De voorzitter vat de actiepunten samen: binnen twee weken een schriftelijke reactie over het al dan niet 'on hold' zetten van de ontwikkeling van de GWV, een voorstel voor betere sturing zonder dat men elkaar daarbij op administratieve lasten jaagt en een reactie op de behoefte aan een financiële update. Ook wordt de onderzoeksopdracht toegestuurd en in een latere fase openbaar gemaakt.

4. Ter bespreking: Onderzoek Sira Consulting naar uitvoeringslasten Wet open overheid (Woo)

• BZK licht, voorafgaand aan de presentatie die gegeven wordt door Sira Consulting over de resultaten van het door hen uitgevoerde onderzoek naar de uitvoeringslasten van de Woo, toe dat dit onderzoek zal worden meegenomen in de wetsevaluatie en de werkgroep 'Optimaal Woo-proces'.

• Sira Consulting geeft vervolgens de presentatie, waarbij door de deelnemers aan stuurgroep enkele vragen worden gesteld over het onderzoek.

• Het IPO verzoekt een referentiepunt in de doorlooptijdtabel op te nemen.

• Het IPO vraagt naar inzicht in de variantie (bijv. middels een variantieanalyse) in het kader van de zorg dat er extreme casussen zijn die het gemiddelde beïnvloeden; Sira Consulting geeft aan dat er gewerkt is met standaardafwijkingen.

• De rijksvertegenwoordiger vraagt of er uit het onderzoek een ideale organisatiestructuur naar voren komt voor de afhandeling van Woo-verzoeken. Sira Consulting stelt dat dit niet direct uit de data te concluderen is door de vele beïnvloedende factoren.

• De vertegenwoordiger namens de uitvoeringsorganisaties geeft aan de totale kosten te vinden meevallen en dankt voor het goed leesbare verhaal.

• De VNG vraagt naar externe inhuur. Sira Consulting verduidelijkt dat externe inhuur voor afhandeling is meegenomen bij de personele lasten, waarop BZK verduidelijkt dat externe projectleiders voor procesverbetering hierin echter bijvoorbeeld niet zijn meegenomen. De VNG vindt het belangrijk om het verschil duidelijk onderling uit te spreken, mede in het kader van hun zorgen over de lasten voor gemeenten in financieel lastige tijden.

• BZK benadrukt dat bij communicatie over de kosten ook de waarde van de ervaren kwaliteit voor de burger moet worden gewogen; openbaarheid mag wat kosten, want veel burgers vinden openbaarheid wel belangrijk. Het is lastig geen kosten te willen, maar wel openbaarheid. De VNG erkent dat ieder weet dat we iets met openbaarheid moeten, maar dat een waarde hieraan hangen lastig is. Sira Consulting vult aan dat de tevredenheid van de burger vaak sterk afhankelijk is van de inhoud van het besluit, ongeacht de proceskwaliteit.

• Het IPO sluit zich aan bij voorgaande sprekers en merkt op dat als we meer actief openbaar gaan maken, de burger ook minder hoeft te zoeken naar documenten. Het IPO spreekt complimenten uit aan Sira Consulting voor de grote transparantie bij het inzicht geven in het onderzoek en geeft aan dat dit voor hun achterban ook zeker waardevol is.

• Conclusie: de Stuurgroep spreekt complimenten uit aan Sira Consulting voor de transparantie en de waardevolle inzichten. BZK geeft aan dat het definitieve rapport, na goedkeuring in de diverse gremia, in maart aan de Kamer zal worden gezonden en betrokken wordt bij de wetsevaluatie.

5. Ter kennisname: Eindversie rolbeschrijving Woo-contactpersoon

• De voorzitter brengt de eindversie van de rolbeschrijving van de Woo-contactpersoon ter kennisname in en vraagt de deelnemers aan de Stuurgroep of er nog vragen of opmerkingen hierover zijn.

• De VNG uit complimenten over het opgeleverde product. Het IPO sluit zich hierbij aan en meldt dat de eindversie inmiddels ook al actief is gedeeld binnen de provinciale achterban.

• De vertegenwoordiger namens de uitvoeringsorganisaties geeft aan dat, gezien de zwaarte en de verantwoordelijkheden van de functie zoals die in de rolbeschrijving naar voren komt, er door de uitvoeringsorganisaties nog kritisch gekeken zal moeten worden naar het voorgestelde niveau van salarisinschaling.

6. Rondvraag

• Er zijn geen punten voor de rondvraag.

7. Afsluiting

• De voorzitter dankt de deelnemers aan de Stuurgroep voor eenieders geleverde input tijdens het overleg en geeft nogmaals aan binnen twee weken schriftelijk bij hen terug te komen.

• De vergadering wordt beëindigd.