Tijdens de Open Data Conferentie 2026 stond één vraag centraal: hoe zorgen we dat open data meer publieke waarde oplevert? In een stevige paneldiscussie deelden experts uit overheid, wetenschap en praktijk hun zorgen en verwachtingen richting het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).
Naast de informatiecategorieën uit de Wet open overheid (Woo) die overheden nu al actief openbaar maken, is er ook heel veel data die organisaties structureel als open data aanbieden. Denk aan geodata van het Kadaster en weersinformatie van het KNMI. Hoe benutten we deze open data optimaal en hoe brengen we de vraag en het aanbod beter bij elkaar? Onder andere hierop richtte de Open Data Conferentie zich, waarin beleidsmakers, wetenschappers en hergebruikers van overheidsdata de spanning tussen ‘open’ en ‘gesloten’ adresseerden.
Van ‘fifty shades of no’ naar publieke waarden
Beeld: Nina Schollaardt
Dagvoorzitter Paul Suijkerbuijk van de maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken krijgt een symbolische wisseltrui met daarop 'Open Data'.
In het panel werd zichtbaar dat open data in de praktijk nog vaak stokt. Veel organisaties vinden het spannend om open data te delen, bijvoorbeeld vanwege mogelijke fouten of risico’s rond veiligheid. Tegelijkertijd, zo benadrukte panellid Bert Hubert, leidt data beschikbaar maken voor hergebruik juist tot betere datakwaliteit: “De standaard voor open data is vele malen hoger dan voor gesloten data.”
Daarnaast klonk er een duidelijke waarschuwing: de technische expertise binnen de overheid neemt af, terwijl de behoefte aan verantwoord datagebruik juist groeit. Hergebruikers (denk aan ondernemers of maatschappelijke initiatieven) benadrukten dat de waarde van open data groot blijft, mits data bruikbaar en vindbaar is.
BZK werkt aan herijkte datastrategie
Aan het einde van de discussie was het woord aan Jesse Renema, open datacoördinator bij BZK. Hij gaf aan welke inzichten de panelleden meegeven voor de herijkte datastrategie.
Volgens Jesse is het belangrijk dat beleid duidelijk maakt welke publieke waarden open data moet versterken, wie de belangrijkste (her)gebruikers zijn en welke randvoorwaarden nodig zijn om data veilig en verantwoord voor hergebruik beschikbaar te stellen.
De panelleden riepen BZK op om hergebruikers structureel te betrekken en data als open data aan te bieden waar het kan: “Niet alles hoeft gelijk perfect; begin met data die minder gevoelig is,” aldus Sofie Berns van het ministerie van Defensie. Jesse ziet vooral nieuw momentum: “Het helpt enorm dat dit onderwerp opnieuw breed aandacht krijgt. De waarde van open data mogen we niet onderschatten.”
Open Overheid: samenwerken aan publieke waarde
Beeld: Nina Schollaardt
Panel tijdens de Open Data Conferentie 2026.
Op de conferentie, initiatief van programma Open Overheid (BZK), werd duidelijk hoe belangrijk samenwerking is binnen het open data‑ecosysteem. Intermediairs, maatschappelijke organisaties en lokale initiatieven spelen een grote rol in het toegankelijk maken van open data voor iedereen. En dat is alleen maar winst: openheid als middel voor betere dienstverlening, meer vertrouwen en meer betrokkenheid.
Ondertussen verwerkt BZK de inzichten uit het panel, keynotes, de sessies en verschillende position papers in een vernieuwde datastrategie. Daarmee krijgt open data een stevige plek in het streven naar transparante en betrouwbare informatievoorziening vanuit de overheid.
Volledige terugblik van de Open Data Conferentie 2026 lezen? Lees verder op de website van iBestuur.