Met actieve openbaarmaking van maatschappelijk betekenisvolle informatie kan de overheid beter aansluiten op de informatiebehoefte van burgers, journalisten en maatschappelijke organisaties. Dat vertelt Ronne de Bruin, beleidsmedewerker Open Overheid bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), in een interview met iBestuur.
De Wet open overheid (Woo) verplicht overheidsorganisaties om een aantal specifieke categorieën informatie actief openbaar te maken. Daarnaast kent de wet een inspanningsverplichting voor het openbaar maken van maatschappelijk betekenisvolle informatie. Daarbij staat niet de hoeveelheid centraal, maar de vraag: naar welke informatie is er behoefte vanuit de samenleving? Het is van belang dat de openbaar gemaakte informatie relevant, begrijpelijk en bruikbaar is voor de beoogde doelgroep.
Openbaarheid als kans
Beeld: Nina Schollaardt iBestuur
Ronne de Bruin
Volgens De Bruin biedt betekenisvolle openbaarheid naast transparantie ook kansen voor de overheid. “Met actieve openbaarmaking van betekenisvolle dossiers kan de overheid laten zien wat ze doet, burgers betrekken en proactief naar buiten treden.”
Steeds meer overheden experimenteren met betekenisvolle openbaarheid. Neem bijvoorbeeld een dossier over PFAS van het Hoogheemraadschap Delfland en dossiers over kernenergie en de Nederlandse Digitalisering strategie. Door dergelijke samenhangende dossiers waarin documenten, context en achtergronden bij elkaar worden gebracht kunnen burgers en journalisten beter volgen hoe besluitvorming tot stand komt en welke afwegingen zijn gemaakt.
Denk vanuit de doelgroep
Niet alle informatie hoeft openbaar gemaakt te worden. De Bruin benadrukt dat het belangrijk is om bewust te kiezen welke informatie relevant is voor de doelgroep. Daarbij helpt het om bijvoorbeeld te kijken over welke onderwerpen veel vragen of Woo-verzoeken binnenkomen.
Haar afdeling wilde het goede voorbeeld geven. Toen de kabinetsreactie op de invoeringstoets van de Woo was afgerond, maakten ze de achterliggende stukken openbaar in een tijdlijn. “Een aantal journalisten had aangekondigd hier Woo-verzoeken naar te doen. Dat dossier hebben we dus ook toespitst op die doelgroep”, aldus De Bruin. “Journalisten waren blij met deze vorm; ze vonden het heel duidelijk.”
iBestuur e-magazine over open overheid
Het interview is een van de artikelen uit het e-magazine ‘Open overheid als bouwsteen van de democratie’ van iBestuur. In de vier artikelen van deze special vertellen experts en ambtenaren over de praktijk, kansen en dilemma’s die laten zien dat een open overheid meer omvat dan alleen de wet. De uitgave is een samenwerking met het programma Open Overheid.