In het kader van artikel 3.3 van de Wet open overheid (Woo) wordt gewerkt aan de verplichte actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is als stelselverantwoordelijke verplicht om de centrale voorziening hiervoor te verschaffen (art. 3.3b Woo). Sinds de inwerkingtreding van de Woo heeft het ministerie van BZK op diverse manieren invulling gegeven aan de realisatie van deze centrale voorziening, zijnde een digitale infrastructuur
Op deze pagina vind je de belangrijkste documenten rondom de totstandkoming van de digitale infrastructuur. Deze documenten zijn in de tijd geplaatst door middel van een tijdlijn, om zo de ontwikkelingen rondom de totstandkoming inzichtelijk te maken.
Aangezien de ontwikkeling van de centrale voorziening momenteel nog niet is voltooid, zal de tijdlijn periodiek worden geactualiseerd en aangevuld met nieuwe, relevante documenten.
Tijdlijn: Totstandkoming digitale infrastructuur (art. 3.3b Woo)
In december 2021 start de Stuurgroep Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) met haar werkzaamheden. Het eerste overleg is gericht op kennismaking, het bespreken van de uitgangspunten voor de bouw van PLOOI en het conceptprogrammaplan. In het conceptprogrammaplan staat de startpositie van het traject, de inhoudelijke achtergrond en de voorgestelde governancestructuur van het programma PLOOI, dat het centrale platform waarmee overheden publieke informatie openbaar kunnen maken moet realiseren. De stuurgroep bewaakt de voortgang van dit programma en bestaat uit vertegenwoordigers van het programma Open Overheid, het Kennis- en exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP), de Rijksoverheid en de koepelorganisaties (VNG, IPO en UvW). KOOP is ook de ontwikkelaar en beheerder van PLOOI.
Documenten:
Er vindt een onafhankelijke beoordeling plaats omtrent de haalbaarheid van het programma PLOOI. Uit dit zogenoemde CIO-oordeel over PLOOI blijken knelpunten in visie, governance en stakeholderbetrokkenheid. Het programma is te snel gestart, zonder dat de basis op orde was. Het wordt aanbevolen om de realisatie van het programma voort te zetten met kleine, haalbare stappen. Tegelijkertijd moeten op korte termijn de visie op de implementatie van de Woo en de implementatiestrategie worden bepaald.
Document:
De Stuurgroep PLOOI bespreekt het CIO-oordeel over PLOOI en besluit de koers van het programma te herijken. De nadruk verschuift van uitvoering naar herbezinning en afstemming met de betrokken bestuurslagen. Het belang van gefaseerde besluitvorming, betere betrokkenheid van departementen en duidelijkheid over rolverdeling en governance wordt benadrukt.
Document:
De herijking krijgt vorm in een vernieuwde aanpak voor actieve openbaarmaking. De programmaleiding beschrijft zogenoemde ‘no-regret’-activiteiten: werkzaamheden die zonder risico op desinvestering kunnen worden uitgevoerd. Voorbeelden zijn het verbeteren van de besturing, het stakeholdermanagement en de technische basisvoorzieningen. De nadruk ligt op ‘eerst plan, dan planning’. Er vindt een overgang plaats van een technisch bouwprogramma naar een strategisch interbestuurlijk traject.
Document:
De Tweede Kamer wordt in april 2022 door de minister van BZK geïnformeerd over de voortgang van de Woo en de verplichte actieve openbaarmaking. Daarbij worden de uitgangspunten van PLOOI en de bijgestelde koers, naar aanleiding van het CIO-oordeel, toegelicht. Ook kondigt de minister een uitvoeringstoets aan op de verplichting tot aansluiting op de centrale voorziening (art. 3.3b Woo).
Document:
De Stuurgroep PLOOI bestendigt de nieuwe koers en stelt zes ‘grote besluiten’ op over onderwerpen waarover besluitvorming nodig is om het programma op een goede manier te kunnen uitvoeren. Ook werkt de stuurgroep aan een breed gedragen implementatiestrategie waarin wordt beschreven hoe de gefaseerde inwerkingtreding en de implementatie van verplichte actieve openbaarmaking zijn ingericht.
Document:
In juli 2022 wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de implementatiestrategie. Ook wordt de Kamer op de hoogte gebracht over de voortgang van de Woo en de verplichte actieve openbaarmaking.
Document:
De minister van BZK heeft aan het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) verzocht om de opzet van het programma PLOOI te toetsen. Het adviescollege brengt hierover zijn advies uit, met als strekking om de ontwikkeling van PLOOI in de huidige vorm te beëindigen. Volgens het AcICT is de gekozen oplossingsrichting namelijk onvoldoende passend, is er onvoldoende grip op het programma en is de ontwikkelaanpak onvoldoende gedegen. Het adviescollege pleit voor een snel te implementeren minimale oplossing: een verwijsindex met zoekfunctionaliteit. Tegelijkertijd moet er een parallel gedragen beeld ontstaan van wat de centrale voorziening moet inhouden.
Documenten:
De Stuurgroep PLOOI bespreekt de betekenis van het BIT-advies over het programma PLOOI voor de koers van PLOOI. De leden geven aan punten uit het advies te herkennen en het advies te beschouwen als een niet te missen signaal. De stuurgroep besluit de aanbevelingen van het AcICT over te nemen.
Document:
De minister van BZK onderschrijft het BIT-advies over het programma PLOOI en kondigt aan de doorontwikkeling van PLOOI in de huidige richting stop te zetten.
Documenten:
Op basis van het BIT-advies over het programma PLOOI, doet KOOP/Logius een voorstel voor de realisatie van een eenvoudige verwijsindex. Dit voorstel richt zich op uitvoerbaarheid, gebruiksgemak en minimale belasting voor bestuursorganen. In het voorstel omvat de verwijsindex ook een zoekfunctionaliteit, bedoeld om decentraal geregistreerde documenten centraal doorzoekbaar en vindbaar te maken via één portaal. De programmaleiding heeft een onafhankelijke second opinion op het voorstel laten uitvoeren.
Documenten:
- Hoofdlijnen voorstel Woo-index en zoekfunctionaliteit
- Korte toelichting voorstel Woo-index en zoekfunctie (24 januari 2023)
- Second opinion met reactie op architectuur Woo-index en zoekfunctie (13 februari 2023)
De Stuurgroep PLOOI is positief over het voorstel. De leden stemmen in met het verlenen van de nieuwe opdracht aan KOOP/Logius.
Document:
Naar aanleiding van het BIT-advies over het programma PLOOI is het programmaplan PLOOI herijkt. In het plan staan onder meer de context en voorgeschiedenis van PLOOI, een aanpak op hoofdlijnen en een planning met beoogde resultaten.
Document:
De Stuurgroep PLOOI bespreekt het herijkte programmaplan PLOOI. De leden vinden het een duidelijk stuk, maar hebben enkele kanttekeningen. Zo is er onduidelijkheid over de omvang en dekking van de structurele kosten en vraagt het communicatieplan om aanscherping.
Document:
Het ministerie van BZK heeft de uitgangspunten en ambitie ten aanzien van de digitale infrastructuur vastgelegd in een position paper, mede ingegeven door het BIT-advies over PLOOI. Dit document beschrijft de ambitie om alle actief openbaar gemaakte documenten toegankelijk te maken via één digitale infrastructuur. De aanpak is iteratief: eerst wordt een minimale oplossing geïmplementeerd (verwijsindex met zoekfunctionaliteit), gevolgd door een gefaseerde doorontwikkeling gebaseerd op praktijkervaringen.
Document:
Begin 2024 willen het programma Open Overheid en de bewindspersoon vanuit het ministerie van BZK de inwerkingtreding van de verplichte actieve openbaarmaking versnellen. Zo breekt er voor het programma een nieuwe fase aan, gericht op realisatiekracht. Dit biedt de gelegenheid om de Stuurgroep PLOOI te herijken en de governance en processen strak te trekken.
Document:
De Stuurgroep PLOOI wordt hernoemd naar ‘Stuurgroep Implementatie Actieve Openbaarmaking’ (kortweg: Stuurgroep IAO). Ook wordt de datum van inwerkingtreding van de eerste tranche informatiecategorieën vastgesteld op 1 november 2024.
Document:
In een Kamerbrief van 25 juni 2024 wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot de verplichte actieve openbaarmaking uiteengezet. Tevens wordt de gefaseerde inwerkingtreding van de verschillende informatiecategorieën (dat is: de eerste, tweede, derde en vierde tranche) binnen de gehele overheid besproken, net zoals de versnelde openbaarmaking door de Rijksoverheid.
Documenten:
Vanwege technische onzekerheden in de uitwerking van de digitale infrastructuur heeft de minister van BZK in een Kamerbrief van april 2022 toegezegd een uitvoeringstoets te laten uitvoeren. De uitvoeringstoets op de Woo-index en de uitvoeringstoets op de gevolgen voor medeoverheden worden gedeeld met de Stuurgroep IAO.
Documenten:
- Aanbiedingsformulier Stuurgroep(adviseurs) IAO: Uitvoeringstoetsen BZK / KOOP en decentrale overheden op artikel 3.3b van de Woo (18 september 2024)
- Uitvoeringstoets ministerie van BZK op Wet open overheid, artikel 3.3b
De Stuurgroep IAO gaat akkoord met de conclusie dat de uitvoeringstoetsen hebben aangetoond dat artikel 3.3b van de Woo technisch uitvoerbaar is. De uitvoeringstoets betreffende de gevolgen voor medeoverheden is niet goed uitgevoerd en zal worden herzien.
Document:
Het ministerie van BZK heeft het traject rondom de digitale infrastructuur verduidelijkt, omdat het voor de belanghebbenden onduidelijk was geworden wat er precies wordt opgeleverd. Naast de informatie op de Woo-index worden documenten actief openbaar gemaakt op de website van Open Overheid (https://open.overheid.nl). Met het oog op de integratie van beide voorzieningen wordt de naam ‘Woo-index’ gewijzigd in ‘generieke Woo-voorziening’ (GWV).
Documenten:
- Uitgebreide plaat van de generieke Woo-voorziening
- Presentatie: De Generieke Woo-voorziening van aanlevering tot vindbaarheid (april 2025)
De uitvoeringstoets op de gevolgen voor medeoverheden is herzien. Het ministerie van BZK, de VNG en het IPO blijven hierover een verschil van inzicht houden. Daarom laten zij nadere analyses uitvoeren om alsnog tot een gezamenlijke conclusie te komen.
ocumenten:
- Aanbiedingsformulier Stuurgroep IAO: Herziene uitvoeringstoets op gevolgen van artikel 3.3b van de Woo voor decentrale overheden (4 april 2024)
- Rapportage: Uitvoeringstoets medeoverheden Woo (versie 1.1 definitief)
De Stuurgroep IAO bespreekt de ontwikkelingen rondom de generieke Woo-voorziening en de herziene uitvoeringstoets op de gevolgen voor medeoverheden.
Document:
De Stuurgroep IAO bespreekt de voortgang van de verplichte actieve openbaarmaking. KOOP/Logius geeft aan dat de planning voor de oplevering van de aanlevermethoden en de generieke Woo-voorziening vertraging heeft opgelopen ten gevolge van een datalek. Met betrekking tot de uitvoeringstoets medeoverheden wordt geconcludeerd dat verder onderzoek, gezien de huidige informatie en analyses, niet meer zinvol is. Daarom wordt afgesproken om de daadwerkelijke kosten voor de actieve openbaarmaking conform artikel 3.3 en 3.3b van de Woo te monitoren. Een evaluatie hiervan zal in 2029 plaatsvinden.
Document:
In september 2024 is de scope van de Stuurgroep IAO verbreed. Sinds deze verbreding stuurt de Stuurgroep IAO op het gehele implementatietraject van de verplichte actieve openbaarmaking (art. 3.3 Woo), de inspanningsverplichting (art. 3.1 Woo) en ‘Woo op verzoek’. Om de naam van de stuurgroep in lijn te brengen met de nieuwe scope, wordt deze gewijzigd in ‘Interbestuurlijke Stuurgroep Openbaarheid’ (kortweg: Stuurgroep Openbaarheid).
Document:
Als gevolg van het datalek en de daaruit voortvloeiende noodzakelijke inzet van KOOP/Logius, is er een aanzienlijke vertraging ontstaan in de technische oplevering van de generieke Woo-voorziening. KOOP/Logius heeft een afwijkingsrapportage opgesteld om de impact van de noodzakelijke inzet op de planning te verduidelijken. Om gezamenlijk tot een herziene planning te komen, wordt besloten om gedurende de zomerperiode meerdere werksessies te organiseren.
Documenten:
- Procesupdate 3.3: Planning actieve openbaarmaking tranche 2 en verder
- Plan van aanpak: Herijking planning tranche 2 en High Level Roadmap
- Afwijkingsrapport: Uitloop dienstverlening programma Open Overheid vanwege datalek
Na het stopzetten van PLOOI is gekozen voor de ontwikkeling van een minimale oplossing: een verwijsindex met zoekfunctionaliteit. Deze wordt doorontwikkeld als de generieke Woo-voorziening. Een Programma Start Architectuur (PSA) is hiervoor echter nog niet eerder vastgesteld, terwijl dit een noodzakelijk basisdocument is voor de huidige en toekomstige (door)ontwikkelingen van de generieke Woo-voorziening en de verschillende aanlevermethoden.
Documenten:
- Aanbiedingsformulier: Programma Start Architectuur (PSA) generieke Woo-voorziening (5 juni 2025)
- Programma Start Architectuur: De generieke Woo-voorziening (maart 2025)
De Stuurgroep Openbaarheid bespreekt de planning van de tweede tranche van de verplichte actieve openbaarmaking. De definitieve besluitvorming over de nieuwe planning volgt na de zomer. Ook wordt de PSA vastgesteld, met de kanttekening dat in de toekomst verbeterde versies worden opgeleverd.
Document:
De werksessies met als doel om gezamenlijk tot een herziene planning te komen van de verplichte actieve openbaarmaking zijn afgerond. Hieruit is een voorstel voor de inwerkingtredingsdata voortgekomen.
Document:
De in juni 2025 vastgestelde PSA beschrijft de uitgangspunten en randvoorwaarden van de generieke Woo-voorziening. De PSA fungeert als beleidsmatig en richtinggevend document voor de Solution Architectuur (SA), waarin deze uitgangspunten en randvoorwaarden technisch worden uitgewerkt.
Document:
De Stuurgroep Openbaarheid bespreekt het voorstel voor de nieuwe inwerkingtredingsdata van de verplichte actieve openbaarmaking en de solution architectuur.
Document:
- Verslag Stuurgroep Openbaarheid (30 oktober 2025) - Link volgt
KOOP/Logius geeft aan dat de benodigde tijd en inspanning voor het realiseren van de generieke Woo-voorziening, de aanlevermethoden en de attenderingsfunctie groter blijken dan eerder ingeschat. Op basis van de huidige inzichten bedraagt de vertraging minimaal negen maanden. Dit betekent ook dat de inwerkingtredingsdatum van tranche 2 verschuift.
Document:
De minister van BZK informeert de Tweede Kamer over vertraging bij de ontwikkeling van de generieke Woo-voorziening. Hij verwacht de Kamer in het tweede kwartaal van 2026 meer duidelijkheid te kunnen geven over de nieuwe planning en de genomen maatregelen naar aanleiding van onder andere een onafhankelijk onderzoek.
Document:
Het ACOI adviseert de staatssecretaris van BZK om te stoppen met de ontwikkeling van een landelijk zoekportaal voor alle documenten die overheidsorganisaties actief openbaar maken. In plaats daarvan moeten overheidsorganisaties vanaf 2027 verplicht worden om deze informatie op hun eigen websites te publiceren. Volgens het ACOI is dit de beste manier om de belofte van de Wet open overheid (Woo) snel waar te maken.
Document:
Op 3 juni 2026 stuurt de staatssecretaris van BZK zijn inhoudelijke reactie op het ACOI-advies naar de Tweede Kamer. Het kabinet onderschrijft hierin de kern van het ACOI-advies: de verdere invoering van verplichte actieve openbaarmaking mag niet afhankelijk blijven van de ontwikkeling van één centrale voorziening. In overeenstemming met het advies wordt ingezet op versnelling van de invoering van de overige informatiecategorieën. De verplichting om deze ook via de generieke Woo-voorziening vindbaar te maken, wordt tijdelijk losgelaten. Bestuursorganen moeten documenten uit de verplichte informatiecategorieën, conform de huidige opzet, in eerste instantie via hun eigen publicatievoorziening openbaar en vindbaar maken. Centrale vindbaarheid van overheidsinformatie blijft wel het einddoel; daarom wordt de generieke Woo-voorziening wel verder (door)ontwikkeld, zodat op termijn alsnog invulling kan worden gegeven aan de wettelijke doelstelling.
Documenten: